Báo đài bình luận về văn hóa đọc

Thói quen đọc sách đến từ nhà trường

Thứ Năm, 18/03/2010, 20:14

Không chỉ mổ xẻ thực trạng, nhiều ý kiến phát biểu đã đi tìm một giải pháp trong cuộc hội thảo (diễn ra sáng 14-3 tại Hội sách TP.HCM lần 5). Nhưng nói như một ý kiến, khi đã hỏi như thế tức là văn hóa đọc đang có vấn đề "đặc biệt nghiêm trọng".

 

Một cách dè dặt, TS Bùi Trân Phượng - hiệu trưởng Đại học Hoa Sen - tỏ ra hoài nghi khi đưa ra một câu hỏi: người VN hiếu học, ham hiểu biết nhưng điều đó có đồng nghĩa với việc ham đọc sách? "Thực trạng là đáng buồn, người ta đang đọc những cuốn sách không nuôi dưỡng được lòng ham mê đọc sách lâu dài".

 

"No xôi chán chè”, hay bữa tiệc ngon?

 

Cũng với một tâm trạng u buồn, nhà thơ Thanh Thảo nhớ lại những ngày xưa, tiếc nuối cho một thời ít sách mà ham mê đọc sách ngay giữa chiến trường và cũng nêu ra một ngờ vực: sách bây giờ nhiều quá nên phải chăng người đọc "đã no xôi chán chè với sách?".

 

Nhìn thấy từ nội dung hội thảo một vấn đề đặc biệt nghiêm trọng, TS Trần Đình Thiên - phó viện trưởng Viện Kinh tế VN, gắn việc đọc hôm nay với thời kỳ hội nhập - một thời kỳ đặt mỗi người đứng trước một thách thức, rằng đọc như cũ là chết. Mối lo của nhà kinh tế chính là: "Số người Việt cơ bản là 70% nông dân, có trình độ tiểu nông, manh mún. Câu hỏi: người nông dân VN hiện nay đọc cái gì, để làm gì và họ đọc như thế nào - là câu hỏi không khó trả lời. Đa số họ biết chữ nhưng rất ít đọc. Thiếu cái để đọc và thiếu cả động cơ để đọc".

 

Người Việt có mê đọc sách không, đúng là một câu hỏi khó trả lời. Ngay tại diễn đàn các ý kiến đã chẳng giống nhau. Nên có rất nhiều ý kiến lạc quan. Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng sau khi khẳng định mình là một người mê sách, học được rất nhiều từ sách, đã khẳng định Sài Gòn đang có nhiều sách hay hơn bất cứ thời điểm nào trong lịch sử. Nhìn xuống hàng ghế khán giả, thấy những gương mặt trẻ trung đầy sức sống có mặt trong cuộc hội thảo nghiêm trang này, vị bác sĩ bảo rằng cái nhìn của ông về việc đọc sách "không có phần chua xót mà chỉ có nhiều cảm hứng lạc quan".

 

Không bàn đến chuyện ngày xưa - ngày nay, chỉ nhìn từ hội sách đang diễn ra ở TP.HCM, nhìn những dòng người tấp nập vào ra với sách, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhắc đến vẻ đìu hiu của những hội chợ sách quốc tế ở Hà Nội, để cuối cùng nói đến vai trò của nhà tổ chức: phải biết cách làm cho người ta đến với sách.

 

Có thể còn có những ý kiến khác nhau về câu hỏi mà cuộc hội thảo đặt ra, nhưng việc làm thế nào để người ta đến với sách hình như đã có chung một câu trả lời.

 

Phải thay học vẹt bằng học thật!

 

Gay gắt nhưng tâm huyết, ông Phạm Xuân Thạch - giảng viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Hà Nội - nói không khoan nhượng: "Đụng đến văn hóa đọc là đụng đến giáo dục, cụ thể là đụng đến việc dạy văn trong nhà trường. Mà tình trạng dạy văn nhiều năm qua thì "bệnh hoạn" quá. Dạy như thế thì không dại gì mà đọc sách, mê đọc sách nữa thì chết". Không phải là một câu nói đùa, nên bên cạnh việc đề nghị Nhà nước chấn chỉnh chính sách đầu tư cho sách sao cho đúng hướng để có sách tốt, sách rẻ đến được tay người cần đọc, ông Thạch còn đưa ra một giải pháp thứ hai, đó là phải cải tổ việc dạy văn.

 

Quyết liệt không kém, TS Bùi Trân Phượng cũng đưa ra giải pháp cho việc khôi phục thói quen đọc sách trong học sinh - sinh viên: nỗ lực trước hết phải đến từ nhà trường, phải có cơ chế khuyến khích việc đọc sách, phải đổi mới phương pháp đào tạo, thay học vẹt học nhồi sọ bằng học thật, tức là phải tự đọc sách, biết tìm sách để đọc và học.

 

Chuyện đọc sách đã tất yếu dẫn đến những câu chuyện giáo dục. chuyên gia kinh tế Huỳnh Bửu Sơn cũng đưa ra một quan sát: "Một khi người ta coi trọng tri thức, coi trọng những kiến thức đa chiều, chứ không phải chỉ coi trọng bằng cấp thì người ta sẽ thật sự ham mê đọc sách". "Đọc sách không phải lúc nào cũng có lợi cho bằng cấp" - nhà kinh tế học nói vậy.

 

Cũng còn một chi tiết đáng lưu ý: cuộc hội thảo về sách có sự xuất hiện của giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Huỳnh Công Minh. Xúc động vì sự có mặt này, ngồi ghế chủ tịch đoàn, TS Quách Thu Nguyệt đã mời ông phát biểu và coi đó như là một tín hiệu tốt lành cho văn hóa đọc.

 

Ông Minh cũng đánh giá cao văn hóa đọc, bởi theo ông, trong mục tiêu giáo dục con người toàn diện thì phải có phẩm chất biết đọc sách, ham đọc sách, biết tiếp thu kiến thức của nhân loại để làm phong phú kiến thức của mình. Không có một hứa hẹn cụ thể nhưng vị giám đốc sở cũng nêu ý kiến: 60 vạn giáo viên thành phố cần phải được tu nghiệp để đổi mới phương pháp dạy học, để dạy các em đọc sách ngay từ nhỏ. Ai cũng hiểu đây là công việc khó khăn, chưa biết bắt đầu từ đâu. Với cách dạy và học như hiện nay, đó là "lội dòng nước ngược" như chính lời ông Minh.

 

Điều cuối cùng đọng lại như dư vị ấm lòng ở hội thảo lần này là "nói không chỉ để mà nói" mà "nói để mà làm"; mà nơi đã, đang và sẽ làm quyết liệt vì văn hóa đọc của người Việt cũng chính là đơn vị tổ chức hội thảo này: SachHay.com.

 

 

GS-TS Chu Hảo đưa ra mấy giải pháp để người Việt mê đọc sách:


- Trước hết phải có sách hay để đọc. Mà để có sách hay thì phải có tác giả tài năng và thiện tâm, có môi trường sáng tạo được đảm bảo bằng luật pháp, tác giả có lý tưởng chân thiện mỹ, độc lập tư duy, hoài nghi lành mạnh, tự do sáng tạo.


- Phải có sách giá rẻ, có hệ thống thư viện hoạt động tốt, phải xây dựng một hệ thống giải thưởng về sách để lấy đó làm chuẩn mực và định giá.


- Xây dựng được văn hóa đọc thông qua thói quen đọc sách, đọc sách gì, đọc như thế nào. Tất cả những điều này cần được rèn luyện từ trong nhà trường, từ mẫu giáo đến đại học (vì nền giáo dục của chúng ta đang ốm yếu nên cần có thêm sự hỗ trợ từ phía gia đình và xã hội).


Sachhay.com cũng đưa ra một kiến nghị về một ngày toàn dân đọc sách (hoặc gọi là Tết đọc sách), có thể chọn ngày 23-4 là Ngày sách thế giới hoặc một tuần trước ngày khai giảng năm học mới (30-8 chẳng hạn).

 

T.Nga - N.Thụy

Nguồn: Tuổi trẻ

Chia sẻ ý kiến

Các tin khác

xem tất cả

Cuộc vận động vì một Ngày đọc sách của người Việt ĐÃ ỦNG HỘ CUỘC VẬN ĐỘNG

7213 chữ ký

Tính đến ngày 20/06/2018 Mời bạn bè tham gia

Đơn vị đồng hành

CHIA SẺ Ý KIẾN

  • Đọc sách bây giờ không còn là một thói quen cho giới trẻ ngày nay. Bởi vì có rất nhiều phương tiện hiện đại hơn nhưng tôi cảm thấy khi đọc sách tôi có những phút thoải mái, tĩnh tâm hơn. Cho nên tôi muốn gó

    Nguyễn Thị Ánh (14/06/2011)
  • Đọc sách là thú vui lớn nhất của tôi.

    Hoàng Nguyên (12/06/2011)
  • Đọc sách giúp tôi bình tĩnh và thư thái hơn, tăng khả năng thưởng thức. Có điều giá sách thường cao là 1 vấn đề lớn để tôi có thể tiếp cận nhiều hơn với sách.

    Hoàng Hà Anh (10/06/2011)
  • Mong sách đến được với tất cả mọi người...

    Mộc (07/06/2011)
  • Với mình điều mà mình vẫn cho là rất quan trọng khi đọc sách đó là cách đọc. Và đọc sách là một cách để có được những kết tinh của cuộc sống, tất nhiên mình sẽ ủng hộ cuộc vận động...!

    Hà Mạnh Cường (05/06/2011)
  • Đọc sách là niềm vui, niềm hạnh phúc của tôi.

    Trần Vi Thảo (01/06/2011)
Xem tất cả